{"id":27016,"date":"2023-04-26T01:25:52","date_gmt":"2023-04-26T06:25:52","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bjultrasonic.com\/what-is-piezoelectricity\/"},"modified":"2025-01-21T06:37:50","modified_gmt":"2025-01-21T11:37:50","slug":"what-is-piezoelectricity","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bjultrasonic.com\/tr\/what-is-piezoelectricity\/","title":{"rendered":"Piezoelektrik Etki: Mekanik Enerjiyi Elektri\u011fe"},"content":{"rendered":"<p>Piezoelektrik, belirli kristallerin ve seramiklerin mekanik bas\u0131n\u00e7 veya gerilmeye maruz kald\u0131klar\u0131nda elektrik y\u00fck\u00fc \u00fcretme yetene\u011fidir.  Tersine, bu malzemelere elektrik alan\u0131 uyguland\u0131\u011f\u0131nda, boyutlar\u0131nda bir de\u011fi\u015fiklik g\u00f6zlenir. Bu iki y\u00f6nl\u00fc etki, piezoelektrik etki olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r ve \u00e7ok \u00e7e\u015fitli teknolojik uygulamalarda kullan\u0131l\u0131r.  Bu makale, piezoelektri\u011fin ne oldu\u011funu, nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve nerelerde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 detayl\u0131 bir \u015fekilde inceleyecektir.<\/p>\n<h3>Piezoelektrik Etkinin Ke\u015ffi ve Tarih\u00e7esi<\/h3>\n<p>Piezoelektrik etki, 1880 y\u0131l\u0131nda Pierre ve Jacques Curie karde\u015fler taraf\u0131ndan ke\u015ffedildi.  Kuvars, turmalin ve Rochelle tuzu gibi belirli kristaller \u00fczerinde yapt\u0131klar\u0131 deneylerde, bu kristallere mekanik bas\u0131n\u00e7 uyguland\u0131\u011f\u0131nda elektrik y\u00fck\u00fc \u00fcrettiklerini g\u00f6zlemlediler.  Bu ke\u015fif, piezoelektrikli\u011fin temelini olu\u015fturdu.<\/p>\n<h3>Piezoelektrik Malzemeler<\/h3>\n<p>Piezoelektrik etki g\u00f6steren malzemeler, do\u011fal ve yapay olmak \u00fczere ikiye ayr\u0131l\u0131r. Kuvars, turmalin ve Rochelle tuzu gibi kristaller do\u011fal piezoelektrik malzemelerdir.  Yapay piezoelektrik malzemeler ise, genellikle seramiklerden \u00fcretilir ve baryum titanat, kur\u015fun zirkonat titanat (PZT) gibi \u00f6rnekleri bulunur.  PZT, y\u00fcksek piezoelektrik katsay\u0131s\u0131 nedeniyle en yayg\u0131n kullan\u0131lan piezoelektrik seramiktir.<\/p>\n<table class=\"table table-striped table-bordered\">\n<thead>\n<tr>\n<th>Malzeme T\u00fcr\u00fc<\/th>\n<th>\u00d6rnekler<\/th>\n<th>\u00d6zellikler<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td>Do\u011fal Kristaller<\/td>\n<td>Kuvars, Turmalin, Rochelle Tuzu<\/td>\n<td>D\u00fc\u015f\u00fck piezoelektrik katsay\u0131s\u0131, y\u00fcksek stabilite<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Seramikler<\/td>\n<td>Baryum Titanat, PZT<\/td>\n<td>Y\u00fcksek piezoelektrik katsay\u0131s\u0131, d\u00fc\u015f\u00fck maliyet<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Polimerler<\/td>\n<td>PVDF<\/td>\n<td>Esneklik, d\u00fc\u015f\u00fck yo\u011funluk<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Kompozitler<\/td>\n<td>PZT-polimer kompozitleri<\/td>\n<td>Geli\u015ftirilmi\u015f \u00f6zellikler<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<h3>Piezoelektrik Etkinin \u00c7al\u0131\u015fma Prensibi<\/h3>\n<p>Piezoelektrik etki, malzemenin kristal yap\u0131s\u0131ndaki asimetrik y\u00fck da\u011f\u0131l\u0131m\u0131ndan kaynaklan\u0131r.  Malzemeye mekanik bir kuvvet uyguland\u0131\u011f\u0131nda, kristal yap\u0131 deformasyona u\u011frar ve bu da y\u00fck da\u011f\u0131l\u0131m\u0131nda bir de\u011fi\u015fikli\u011fe neden olur.  Bu de\u011fi\u015fiklik, malzemenin y\u00fczeyinde bir elektrik y\u00fck\u00fc birikmesine ve dolay\u0131s\u0131yla bir voltaj olu\u015fmas\u0131na yol a\u00e7ar.  Tersine, malzemeye bir elektrik alan\u0131 uyguland\u0131\u011f\u0131nda, kristal yap\u0131daki iyonlar yer de\u011fi\u015ftirir ve bu da malzemenin boyutlar\u0131nda bir de\u011fi\u015fikli\u011fe sebep olur.<\/p>\n<h3>Piezoelektri\u011fin Uygulama Alanlar\u0131<\/h3>\n<p>Piezoelektrik etki, \u00e7ok \u00e7e\u015fitli alanlarda kullan\u0131lan bir teknolojidir.  Bunlardan baz\u0131lar\u0131 \u015funlard\u0131r:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Sens\u00f6rler:<\/strong> Bas\u0131n\u00e7, ivme, titre\u015fim gibi fiziksel b\u00fcy\u00fckl\u00fckleri \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Akt\u00fcat\u00f6rler:<\/strong> Hassas hareket kontrol\u00fc ve pozisyonlama i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Enerji Hasad\u0131:<\/strong> Mekanik titre\u015fimlerden elektrik enerjisi \u00fcretmek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Ultrason:<\/strong> T\u0131bbi g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme ve tedavi, end\u00fcstriyel temizlik ve kaynak gibi uygulamalarda kullan\u0131l\u0131r. Baz\u0131 ultrason uygulamalar\u0131nda, hassas titre\u015fim kontrol\u00fc i\u00e7in piezoelektrik malzemeler kullan\u0131l\u0131r.<\/li>\n<li><strong>\u00c7akmaklar:<\/strong> Mekanik bir darbeyle k\u0131v\u0131lc\u0131m olu\u015fturmak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Piezoelektrik, mekanik enerjiyi elektrik enerjisine ve elektrik enerjisini mekanik enerjiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme yetene\u011fi sayesinde, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz teknolojisinde \u00f6nemli bir yere sahiptir.  Malzeme bilimindeki geli\u015fmeler ve yeni piezoelektrik malzemelerin ke\u015ffi, bu teknolojinin uygulama alanlar\u0131n\u0131 daha da geni\u015fletmeye devam etmektedir. Gelecekte, enerji hasad\u0131, biyomedikal cihazlar ve mikro-elektromekanik sistemler gibi alanlarda piezoelektrik malzemelerin daha yayg\u0131n olarak kullan\u0131laca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Piezoelektrik, belirli kristallerin ve seramiklerin mekanik bas\u0131n\u00e7 veya gerilmeye maruz kald\u0131klar\u0131nda elektrik y\u00fck\u00fc \u00fcretme yetene\u011fidir. Tersine, bu malzemelere elektrik alan\u0131 uyguland\u0131\u011f\u0131nda, boyutlar\u0131nda bir de\u011fi\u015fiklik g\u00f6zlenir. Bu iki y\u00f6nl\u00fc etki, piezoelektrik etki olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r ve \u00e7ok \u00e7e\u015fitli teknolojik uygulamalarda kullan\u0131l\u0131r. Bu makale, piezoelektri\u011fin ne oldu\u011funu, nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve nerelerde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 detayl\u0131 bir \u015fekilde inceleyecektir. Piezoelektrik Etkinin<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1247,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6410],"tags":[],"class_list":["post-27016","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog","prodpage-classic"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bjultrasonic.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27016","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bjultrasonic.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bjultrasonic.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bjultrasonic.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bjultrasonic.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=27016"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bjultrasonic.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27016\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bjultrasonic.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1247"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bjultrasonic.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=27016"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bjultrasonic.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=27016"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bjultrasonic.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=27016"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}