امروزه استفاده از دستگاههای تمیزکننده اولتراسونیک در صنایع مختلف، از پزشکی و جواهرسازی گرفته تا تعمیرات خودرو و الکترونیک، رواج زیادی پیدا کرده است. یکی از مراحل مهم در استفاده صحیح و بهینه از این دستگاهها، گاززدایی یا دیگس کردن محلول تمیزکننده قبل از شروع فرآیند تمیزکاری است. اهمیت این مرحله اغلب نادیده گرفته میشود، در حالی که تاثیر قابل توجهی بر عملکرد و طول عمر دستگاه و همچنین کیفیت تمیزکاری دارد. در این مقاله به بررسی دقیق دلایل ضرورت گاززدایی محلول تمیزکننده در دستگاههای اولتراسونیک میپردازیم.
تاثیر گازهای محلول بر عملکرد کاویتاسیون
اساس کار دستگاههای اولتراسونیک بر پایه پدیده کاویتاسیون است. کاویتاسیون به معنای تشکیل، رشد و ترکیدن حبابهای میکروسکوپی در محلول تمیزکننده در اثر امواج فراصوت است. انرژی آزاد شده هنگام ترکیدن این حبابها، آلودگیها را از سطح قطعات جدا میکند. وجود گازهای محلول در مایع، مانند اکسیژن و دی اکسید کربن، مانع از شکلگیری و رشد موثر حبابهای کاویتاسیون میشود. گازهای محلول مانند بالشتکی عمل کرده و انرژی امواج فراصوت را جذب میکنند، در نتیجه شدت کاویتاسیون و قدرت تمیزکنندگی دستگاه کاهش مییابد.
افزایش راندمان تمیزکاری با گاززدایی
با حذف گازهای محلول از طریق گاززدایی، حبابهای کاویتاسیون با قدرت بیشتری تشکیل شده و میترکند. این امر منجر به افزایش راندمان تمیزکاری و حذف موثرتر آلودگیهای سرسخت، حتی در نقاط دشوار و غیرقابل دسترس، میشود.
جلوگیری از آسیب به دستگاه و قطعات
وجود گاز در محلول میتواند باعث خوردگی و آسیب به اجزای داخلی دستگاه اولتراسونیک، به ویژه مبدلهای پیزوالکتریک، شود. همچنین، در برخی موارد، گازهای محلول میتوانند با مواد تشکیلدهنده قطعات واکنش داده و باعث تغییر رنگ یا آسیب به سطح آنها شوند. گاززدایی محلول قبل از شروع کار، این خطرات را به حداقل میرساند.
مدت زمان لازم برای گاززدایی
مدت زمان لازم برای گاززدایی کامل محلول به عوامل مختلفی مانند نوع محلول، دمای آن، حجم محلول و قدرت دستگاه بستگی دارد. معمولاً این زمان بین ۵ تا ۲۰ دقیقه متغیر است. برخی دستگاههای اولتراسونیک مجهز به عملکرد گاززدایی خودکار هستند که این فرآیند را تسهیل میکند.
| عامل | تاثیر بر زمان گاززدایی |
|---|---|
| نوع محلول | محلولهای با ویسکوزیته بالاتر نیاز به زمان بیشتری دارند. |
| دما | دمای بالاتر باعث کاهش زمان گاززدایی میشود. |
| حجم محلول | حجم بیشتر، زمان بیشتری برای گاززدایی نیاز دارد. |
| قدرت دستگاه | دستگاههای قویتر، گاززدایی را سریعتر انجام میدهند. |
روشهای گاززدایی
روشهای مختلفی برای گاززدایی محلول تمیزکننده وجود دارد، از جمله حرارت دادن محلول، استفاده از پمپ خلاء، و استفاده از دستگاه اولتراسونیک (در صورت وجود قابلیت گاززدایی). در بعضی موارد، ترکیبی از این روشها به کار گرفته میشود.
در نهایت، گاززدایی محلول تمیزکننده قبل از استفاده از دستگاه اولتراسونیک، یک مرحله ساده اما حیاتی است که نقش مهمی در افزایش کارایی، بهبود کیفیت تمیزکاری و افزایش طول عمر دستگاه دارد. با رعایت این نکته ساده میتوان از حداکثر پتانسیل دستگاه اولتراسونیک بهرهمند شد و نتایج مطلوبتری در فرآیند تمیزکاری به دست آورد.


